Kısa Çizgi ( – ) İşareti ve Kısa Çizginin Kullanıldığı Yerler

Kısa Çizgi İşareti nedir, Kısa Çizgi İşareti nerelerde kullanılır, Kısa Çizgi İşaretinin kullanıldığı yerler, Kısa Çizgi İşaretinin kullanımı, Kısa Çizgi İşaretinin kullanımına ait örnekler

Satır sonunda, yer kalmadığı için yarım kalan kelimelerin bölünmüş olduğunu, yani devamının altta olduğunu göstermek için satır sonunda kullanılır. Bu görevde kullanılınca birleştirme çizgisi denir.:

O zaman gördü ki, küçük çocuk, memleketlisi, minimini yavru ağlıyor. Ses-
sizce, titreye titreye ağlıyor.

Birleşik kelimeler de tek kelime gibi telâffuz edilerek heceleme buna göre yapılır.

…………………………………………………………………………………………………………. ba-

şöğretmen Atatürk ……………………………………………………………………………….. il-

kokuldayken …………………………………………………………………………….Karaosma-

noğlu’nun…………………………………………………………………………..

Kelimeler satır sonunda ve başında bir tek harf kalacak şekilde bölünmez. Aşağıdaki gibi kullanımlar yanlıştır:
…………………………………………………………………………………………………………….a-

rabayla ………………………………………………………………………………………………..u-

çurtmamızın …………………………………………………………………………………….cami-

i ………………………………………………………………………………………………………niha-

î…………………………………………

 

Doğruları şöyle olacaktır:
…………………………………………………………………………………………………………ara-

bayla ……………………………………………………………………………………………..uçurt-

mamızın ……………………………………………………………………………………………..ca-

mii ………………………………………………………………………………………………………ni-

haî…………………………………………

Özel isimlerde ve rakamlarda kesme işareti satır sonuna geliyorsa ve kesme işaretinden sonraki kısmın alt satıra geçmesi gerekiyorsa bu durumda kısa çizgi kullanılmaz:
…………………………………………………………………………………… Geçen yıl Ankara’

daki akrabalarımıza …………………………………………………………………………1996′

da ………………………………………….

Gırtlak ünsüzü için kesme kullanılan kelimelerde kesmeli heceler satır sonuna getirilmez.
……………………………………………………………………………………………………….meş’-

aleyi                            değil                 …………………………………………………meş’a-

leyi                              olacak              ………………………………………………….. kur’-

adan                           değil                 ………………………………………………….kur’a-

dan.                            olacak

  • “de” ve “ki” bağlacı ile “mi” soru ekinden önceki kelime satır sonunda kalıyor da bu ek ve bağlaçlar alt satıra iniyorlarsa araya (satır sonuna) kısa çizgi konmaz:

…………………………………………………………………………………………… önünde kitap

da yoktu ……………………………………………………………………………………… gördüm

ki söylüyorum ……………………………………………………………………………. geçen yıl

mı kazanmış?

*Özgün imlâsıyla yazılan yabancı kelimeler satır sonunda kendi dillerinin kurallarına göre bölünür.

  • Cümle içindeki arasöz ve ara cümlelerin başına ve sonuna konur:

Bütün bebekler -Zeynep hariç- çoktan uykuya dalmışlardı.

Sizinle ilgili her şeyi -gördüğüm ve bildiğim her şeyi- mutlaka yazacağım.

Bu çocuk -sizi temin ederim ki- ilerde büyük adam olacak.

  • Bir olayın başlangıç ve bitiş tarihleri arasına konur:

İkinci dünya savaşı (1939-1945) tam altı yıl sürmüştür.
09.30-10.30

  • Bazı terimlerle kuruluş adlarında kullanılır:

isim-fiil, zarf-fiil, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Fen-Edebiyat Fakültesi…

  • Birbiriyle ilgi kurulan iki isim arasında kullanılır:

Türk-Yunan ilişkileri.
Sivas-Ankara arası trenle yüz yıldır 12 saatte gidiliyor.
Türkçe-Fransızca sözlük
Ural-Altay dil grubu
Beşiktaş-Fenerbahçe karşılaşması
Soy-dil-din üçgeni…
2000-2001 öğretim yılı…

  • Rakamlar arasında kullanılarak ila anlamı verir:

3-4 kişi
19-20 yaşlarında
1-7 Aralık 2000 tarihleri  arasında

  • Matematikte çıkartma işareti olarak kullanılır:

458-54=404

  • Adreslerde semt ile şehir ismi arasına konur:

Demirlibahçe-ANKARA

  • Dil bilgisinde fiil kök ve gövdelerini ifade etmede, kelimeleri eklerine ayırmada, ekleri tek başına göstermede ve kelimeleri hecelemede kullanılır:

oku-, yaz-, gönder-, sevindir-; yaz-dı-k, yol-cu-luk, -de, -i, -ki, ge-le-bi-li-rim

  • Bazı yabancı kelimelerde kullanılır:

Sainte-Beuve, by-pass, check-up…

  • Bilimsel yazılarda, Arapça ve Farsça tamlamalarda ve bazı ibarelerde kullanılır:

Servet-i Fünun, Divanı, Lûgati’t-türk, Aşk-ı  Memnu, bülbül-i şeydâ, âteş-perest, vatan-perver, bilâ-ücret, bî-çâre, hokka-bâz, nâ-mağûb…

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.